Çocuklara Kur'an Kıssaları Nasıl Anlatılır? Hayvanlarla 6 Hikâye

"Anne, fil neden durdu?" Bu soru, bir çocuğun Fil sûresiyle ilk tanışması olabilir. Yetişkin için tarih kitaplarında birkaç satırlık bir olay, çocuk için kocaman bir hayvanın verdiği bir karardır. Kur'an'daki kıssaları çocuklara anlatmanın sırrı da burada saklı: büyük olayı, çocuğun gözünün önüne getirebileceği küçük bir sahneye indirmek.

Kıssa ne demek?

TDV İslâm Ansiklopedisi kıssayı, Kur'an'da geçmişteki kişiler ve olaylar hakkında verilen haberler olarak tanımlıyor. Ansiklopediye göre bu anlatılarda tarihî ayrıntıdan çok verilmek istenen ders öne çıkar. Kişilerin yaşı, olayın yılı gibi bilgilere çoğu zaman girilmez.

Bu bilgi, çocukla okurken de işe yarar. Çocuğun aklında kalması gereken şey "ne zaman oldu" sorusunun cevabı olmayabilir. Fil o gün neden durdu, karınca ne için şükretti, köpek arkadaşlarını neden bırakmadı? Asıl konuşulacak olan bunlar.

Peygamberlerin hayatından kıssalar anlatmak isterseniz çocuklar için peygamber hikâyeleri yazımızda yaşa göre kitap önerileri var.

3-6 yaşta kıssa anlatırken işe yarayan beş şey

1. Bir hayvanla başlayın. Çocuklar hayvanları sever, adlarını bilir, seslerini taklit eder. Kıssayı o hayvanın başından geçenler gibi anlatmak, dikkati ilk cümleden yakalar.
2. Tek değer seçin. Bir akşamda cesaret, sabır, merhamet ve şükrü birden anlatmaya çalışınca hiçbiri kalmaz. O günün hikâyesi hangi değeri anlatıyorsa onu konuşun.
3. Korkutucu ayrıntıyı büyütmeyin. Bazı kıssalarda ordular, savaşlar, zor anlar var. Küçük yaşta bunları uzun uzun anlatmak gerekmez. Hikâyenin sonunda kimin korunduğu, kimin doğruyu seçtiği daha önemli.
4. Soru sorun, cevabı bekleyin. "Sen olsan ne yapardın?" gibi bir soru, çocuğu dinleyicilikten çıkarır. Verdiği cevap ne kadar tuhaf olursa olsun dinleyin.
5. Elle yapılan bir işle bitirin. Kâğıttan bir fil katlamak, karınca yuvası aramak, kurabiye kesmek. Ertesi gün çocuk hikâyeyi kendisi anlatmaya başlar.

Kur'an'da geçen hayvanlarla altı hikâye

Kur'an-ı Kerim'den Hikayeler setindeki her kitap bir sûreden ilham alıyor ve o sûrede geçen bir hayvanın gözünden anlatılıyor. Kitapların sonundaki veli notu, hangi sûreyle tanışıldığını, hangi değerin işlendiğini ve evde neler yapılabileceğini yazıyor. Tablo bu notlardan derlendi.

Tablodaki sûre adları, TDV İslâm Ansiklopedisi'nin ilgili maddelerine bağlanıyor. Kısa Kuyruk'un ilham aldığı mağara arkadaşlarının kıssası için ansiklopedideki Ashâb-ı Kehf maddesine de bakabilirsiniz.

Kitaplar Türkçe ve İngilizce hazırlanmış. İngilizce öğrenmeye başlamış bir çocuk için aynı hikâyeyi ikinci dilde dinlemek iyi bir tekrar.

Oku, bul, yap

Setin ayırt edici yanı, hikâyenin okuyup kapatmakla bitmemesi. Her kitapta üç adımlık bir oyun var.

Oku

Hikâyeler kısa. Bir sayfada birkaç cümle, geri kalanı resim. Çocuk resimlere bakarken siz okursunuz, ikinci okumada cümleleri o tamamlamaya başlar.

Bul

Resimlerin içine, hikâyede geçen üç dört Arapça kelimenin harfleri gizlenmiş. Koca Ayaklar'da harflerden biri filin kulağına çizilmiş, bir başkası kumların arasına saklanmış. Kitabın sonunda "Bu kitapta öğrendiğin harfler" sayfası, her harfin adını okunuşuyla veriyor. Arapça bilmeyen bir anne ya da baba da bu sayfadan yararlanarak çocuğuyla harf avına çıkabilir.

Yap

Setle birlikte gelen ahşap harf tahtasında harfler yerinden çıkıyor. Çocuk resimde bulduğu harfi tahtada da bulup eline alıyor. Etkinlik kitabında harf boyama, eşleştirme, noktaları birleştirme ve harflerle küçük bulmacalar var. Hikâyelerdeki hayvanların 16 sticker'ı da işin tatlı kısmı: biten her hikâyenin hayvanını bir yere yapıştırmak, çocuk için küçük bir ödül.

Daha fazla boyama ve el işi sayfası isteyen çocuklar için multibem.com.tr'deki ücretsiz PDF etkinlikler sayfasından yaşa göre çıktı alabilir, boyama etkinlikleri yazımıza göz atabilirsiniz.

Bir akşamlık örnek: Koca Ayaklar ile 20 dakika

• 5 dakika okuma. Kitabı birlikte okuyun. Filin durduğu sayfada durun ve sorun: "Sence neden durdu?"
• 5 dakika harf avı. Resimlerde saklı harfleri arayın. Bulduğu harfi kitabın sonundaki listeden birlikte okuyun.
• 5 dakika tahta. Aynı harfi ahşap tahtada bulsun, parmağıyla şeklinin üzerinden geçsin.
• 5 dakika el işi. Kâğıttan bir fil katlayın ya da bir sonraki gün için fil ayağı kurabiyesi sözü verin.

Haftada iki akşam bu düzenle ilerlerseniz altı kitap üç haftada biter. Çocuk o sırada altı sûre adını, altı hayvanı ve bir avuç Arapça harfi tanımış olur.

Set bitince ne okunur?

Harflere ilgi duyan çocuk için sıradaki adım, harfleri ve harekeleri sırayla öğreten kitaplar. Bunları Kur'an ve Elif Ba kitapları sayfasında bulabilirsiniz. Âyetlerden yola çıkan keşif kitapları Âyet ve Hadis Kitapları sayfasında, peygamber kıssaları ise Peygamber Hikâyeleri sayfasında. Tüm seçenekler için çocuklar için dinî kitaplar sayfasına bakabilirsiniz.

Değerleri yaşa göre konuşmak isteyen veliler için multibem.com.tr'deki değerler eğitimi rehberi iyi bir başlangıç.

Okuduktan sonra sorabileceğiniz beş soru

1. Hikâyedeki hayvan en çok neye üzüldü, neye sevindi?
2. Sen onun yerinde olsan ne yapardın?
3. Bu hikâyede kim kimi korudu?
4. Resimde bulduğun harflerden hangisi en çok hoşuna gitti?
5. Bu hayvanı gerçekte nerede görebiliriz? Hafta sonu gidip bakalım mı?

Bu yazıdaki kitaplar

Kur'an-ı Kerim'den Hikayeler SetiNurcan Yıldırım · Resimleyen: Seher Can · 3-6 yaş, Türkçe-İngilizce. 6 hikâye, 1 etkinlik kitabı, ahşap harf tahtası ve sticker'lar bavul kutusunda.Seti incele

Ayet Ayet Keşfet: HayvanlarNurcan Yıldırım · 96 sayfa, 7 yaş ve üzeri. Kur'an'da geçen hayvanları ilgili âyetler ve araştırmalarla anlatan keşif kitabı. Seti bitiren büyük kardeş için.Kitabı incele

Kur'an Dünyasına Yolculuk SetiÜç kitap, 4 yaş ve üzeri. Harfleri bir hikâyeyle, sonra harekeleri boyama ve çizme etkinlikleriyle öğreten set. Harflere ilgisi artan çocuk için sonraki adım.Seti incele

Sık sorulan sorular