Çocuklar İçin Mucitler ve İcatları: Merakı Besleyen Hikâyeler ve Evde 6 Deney

"Bunu kim icat etti?" sorusu çocukların en sevdiği sorulardan biri. Cevap bir isim ve bir tarih olunca hemen unutulur. Ama bir mucidin işitme engelli annesiyle konuşabilmek için yıllarca uğraştığını duyan çocuk, telefonu artık başka bir gözle görür. Mucit hikâyeleri, sabrı, denemeyi ve yanılmaktan korkmamayı da birlikte anlatır.

Kitaplardaki mucitler ve icatlar

Telefon: Alexander Graham Bell

Telefon Günlükleri'nde hikâyeyi telefonun kendisi anlatıyor. Bell, işitme engelli annesiyle konuşabilme isteğiyle yola çıkıyor, arkadaşı Thomas Watson'la kablolar, piller ve devrelerle binlerce deneme yapıyor. Kitap, telgraftan bugüne haberleşmenin nasıl değiştiğini de anlatıyor.

Tekerlek: bir çocuğun gözlemi

Tekerleği kimin icat ettiği bilinmiyor. Teker çizgi romanı bunu hayal ediyor: kartopu oyunlarından sonra yuvarladığı taşların parçalanmadığını gören bir çocuk, taşları kızaklara takmayı akıl ediyor. İlk denemede ağaca çarpınca aracına idare çubuğu ve fren ekliyor. Bir icadın ilk denemede kusursuz olmadığını göstermesi açısından güzel bir örnek.

Güneş saati: zamanı ölçmek

Zamane Öğretmen'de öğrencileri derse hep geç kalan bir öğretmen, toprağa diktiği bir dalın gölgesini izleyerek güneş saatini buluyor. Kitap, zamanı ölçme fikrinin güneşten su saatine uzanan yolculuğunu da anlatıyor.

Uçma denemeleri: İbn Firnas

Rüzgârların Peşinde'de uçurtmasını rüzgârla uyum içinde uçurmayı bir kuştan öğrenen çocuk, uçma çalışmaları yapan bilgin İbn Firnas'la tanışıyor. Kuşları gözlemlemek, onun tasarımındaki eksik parçayı bulmasına yardım ediyor.

Yıldız haritası: El-Hârizmî'nin öğrencisi

Yıldızların Peşinde'de çölde yıldız haritası çizen bir çocuk, hesap yapmayı çok seven bir deveyle birlikte çalışıyor. Çocuk, ünlü matematikçi El-Hârizmî'den ders almış. Matematiğin gökyüzünü anlamaya nasıl yardım ettiğini sade bir hikâyeyle anlatıyor.

Dünya Kadar Yetenek: bilim insanları ve sanatçıların çocukluğu

Dünya Kadar Yetenek serisi, mucitleri sanatçılarla yan yana anlatıyor. Ortak noktaları, bir şeyi çok merak edip vazgeçmemeleri. Seride yer alan isimlerden bazıları:

• 1. kitap: Alexander Graham Bell, Mimar Sinan, Beethoven, Van Gogh, Itrî
• 2. kitap: İbn-i Sina, Piri Reis, Mozart, Âşık Veysel, Monet
• 3. kitap: Nikola Tesla, Leonardo da Vinci, Picasso, Çaykovski
• 4. kitap: Aziz Sancar, Rembrandt, Bach

Her bölüm kısa olduğu için okumaya yeni alışan çocuklar için de uygun; bir akşam bir isim okumak iyi bir alışkanlık olur.

Evde küçük mucitler için altı etkinlik

1. Dert defteri. Bir hafta boyunca evde "keşke şöyle olsa" dediğiniz şeyleri yazın: hep kaybolan terlik, ulaşılamayan raf. Hafta sonu birine çözüm tasarlayın.
2. İp telefonu. İki karton bardağın dibine birer delik açıp gergin bir iple bağlayın. Sesin iple taşındığını görmek, Telefon Günlükleri'ni okuduktan sonra çok daha anlamlı olur.
3. Güneş saati. Güneşli bir günde bahçeye ya da balkona bir çubuk dikin, her saat başı gölgenin ucuna bir taş koyun. Akşam taşların çizdiği yola birlikte bakın.
4. Kapaktan tekerlekli araba. Bir kutu, iki kalem ve dört şişe kapağıyla araba yapılabilir. Önce tekerleksiz, sonra tekerlekli itip farkı görün.
5. Uçurtma ve kâğıt uçak denemesi. Farklı kanat şekilleriyle kâğıt uçaklar katlayıp hangisinin daha uzağa gittiğini ölçün. Her denemede neyi değiştirdiğinizi yazın.
6. Yanılma günlüğü. Tutmayan denemeleri de bir deftere yazın. Bell de Teker de ilk seferde başaramadı; çocuk bunu bildiğinde denemekten çekinmez.

Okuduktan sonra sorabileceğiniz beş soru

1. Bell telefonu neden icat etmek istedi?
2. Teker ilk denemesinde ne yaşadı? Sonra aracına neler ekledi?
3. Saat olmasaydı derse vaktinde gelmek için ne yapardın?
4. Sen hangi derde çare bulmak isterdin?
5. Bir şeyi denerken başaramadığında ne hissediyorsun? Tekrar denemek için ne işine yarar?

Bu yazıdaki kitaplar

Dünya Kadar Yetenek (4 kitap)Bilim insanları ve sanatçıların hayat hikâyeleri.Seti incele

Telefon Günlükleriİlk telefonun hikâyesi, kendi dilinden.Kitabı incele

TekerTekerleğin icadını hayal eden bir çizgi roman.Kitabı incele

Zamane ÖğretmenGüneş saatinin bulunuşu ve zamanı ölçmek.Kitabı incele

Rüzgârların PeşindeUçurtma, kuşlar ve İbn Firnas'ın uçma denemeleri.Kitabı incele

Yıldızların PeşindeYıldız haritası ve matematik merakı.Kitabı incele

Sık sorulan sorular